| | |
قال الرسول(ص):مُداراةُ النّاسِ نِصْفُ الإیمانِ، وَ الرِّفقُ بِهِْم نِصْفُ العَیْشِ.؛ مدارا کردن با مردم نيمى از ایمان است و ملاطفت با آنان نيمى از زندگی.


  چاپ        ارسال به دوست

نگاهی به آئین نوروزی مردم افغانستان

فاطمه عطایی
استاد حوزه و کارشناس ارشد تفسیر و علوم قرآن

یَامقَلِّبَ القلُوبِ والاَبصَار
یَا مُدَبِّرَ الَلیلِ وَ النَّهَار
یا مُحَوِّلَ الحَولِ وَالاَحوَال
حَوِّل حَالِنَاالَی أَحسَنِ الحَال

بهار مثل جان در کالبد شهر جاریست و عطر شقایق و سنبل، مشام آدمی را که هنوز از عاطفه ها فاصله نگرفته، پر کرده است.
نوروز در افغانستان قدمت چند هزار ساله داشته و رسوم و آیین ویژه نوروزی سالهاست که سینه به سینه به مردم این سرزمین منتقل میگردد. آنان نوروز را آغاز فصل طراوت و زندگی دوباره طبیعت میدانند و با تدارک برنامه هایی به پایان رساندن فصل سرد زمستان را جشن میگیرند و به استقبال بهار میروند که به اختصار به این رسم و رسوم اشاره خواهیم نمود.
1) خانه تکانی_تهیّه لباس نو:
زنان افغان پیش از نوروز با دقت بیشتر به نظافت منازل و نو کردن لوازم آن میپردازند تا پاکی و نشاط بهار را به زندگی شان بیاورند.
برخی از مردم معتقدند همراه با نو شدن فصل و انعکاس بیشتر طراوت و تازه شدن بهار در جسم و جان، جامهها را نیز نو کنند.
2) هفت میوه/ هفت چین/ هفت سین:

هفت میوه ترکیبی از هفت میوه خشک "مغزگردو (چهار مغز)، مغز بادام، پسته، کشمش، برگه زردآلو، سنجد، قیسی "میباشد که از هفت درخت چیده شده است را به صورت مخلوط چند روز قبل در آب قرار میدهند تا برای پذیرایی از مهمانان نوروزی آماده گردند.
هفت سین: در برخی مناطق افغانستان نیز برخی سفره هفت سین پهن میکنند که متشکل از "سیب، سنجد، سبزی، سمارق (قارچ)، سمنو، سیر، سرکه "میباشد.
3) نوروزی:
هدیه ایست که از طرف خانواده پسران نامزددار قبل از عید نوروز برای تبریک سال نو به خانه عروسان شان برده میشود که در آن "لباس، جواهرات، حنا، ماهی کباب، زولبیا و شیرینی و کلوچه " قرار داده میشود. البته متقابلاً خانواده عروس هم یک دست لباس به همراه شیرینی و کلوچه به داماد پیشکش میکنند.
4) غذاهای شب نوروز:
اکثر مردم افغانستان در شب نوروز غذایی متفاوت با دیگر شبها صرف میکنند که آن پلو و سبزی (رنگ سبز آن نماد خیر و برکت) و خروس سفید طبخ شده (با اعتقاد به خوش یمنی رنگ سفید و نیّت داشتن سالی پر از خیر و برکت آن را ذبح کردهاند) و ماهی کباب میباشد.
5) سمنوپزان (سمنک):
سمنو غذایی است که از آرد و جوانه گندم، روغن و آب تهیّه میشود که زنان افغان در بعضی ولایات از آغاز شب نوروز تا سپیده دم اولیّن روز بهار به طور دسته جمعی و با خواندن اشعار قدیمی (سمنک در جوش ما کمچه زنیم، دیگران در خواب ما دبچه زنیم) مبادرت به پخت آن میورزند و با شادمانی و شب نشینی به استقبال بهار میروند.
6) تجمّع در زیارتگاهها و بلند کردن علم:
در دو شهر "کابل " و "مزارشریف"زیارتگاههایی منسوب به امیرالمؤمنین علی(ع) وجود دارند که در اولیّن روز سال جمعیتی بالغ بر دهها هزار از تمام نقاط کشور برای شرکت در این مراسم با شکوه گرد هم میآیند تا با بلند کردن عَلمی که اسماء متبرّک بر آن نوشته شده و تا سال بعد برافراشته خواهد ماند، سالی پُر برکت را آغاز نمایند.
7) دیدوبازدید:
تعطیلی رسمی برای عید نوروز در افغانستان اگرچه یک روز است امّا مردم در همین فرصت کوتاه به دیدن اقوام و دوستان شان میروند.
8) جشن گل سرخ (مِلِه گل سرخ):

این مراسم یک جشن خاصی است که هر ساله در "مزارشریف"در چهل روز اول سال و به مناسبت روییدن گلهای سرخ اجرا میشود و مردم از مناطق مختلف افغانستان و کشورهای همسایه برای شرکت در این جشن شرکت میکنند.
آیین برافراختن درفش (علم) در افغانستان به نام "مِلِه گل سرخ" یا مراسم "ژنده بالا" نامیده میشود. نام گل سرخ از جهت آن است که در آغاز بهار، دشتهای اطراف بلخ که به دشت شادیان معروف است (در کنار هجده نهر بلخ رود و پیرامون دریاچه باستانی بلخ که امروزه خشک است)، مملو از گلهای سرخ (گلهای لاله و شقایق) مس شود. وجه تشابه گل سرخ با آیین برافراختن علم از جهت خصوصیات موجود در گل سرخ است، چون این گل آزاد و لطیف و خود رو است. لذا امکان نگهداری (دربند کردن) آن برای بلند مدت ممکن نیست و نمادی از آزادگی و آزاده زیستی خوانده شده و درفش (علم) نیز نماد و نشان آزادگی است و تقارن این دو واقعه طبیعی و بشری، این آیین را از دیر باز به وجود آورده و به علت کوتاهی عمر گل سرخ این علم نیز تا چهل شبانه روز برافراشته میماند و مردم جهت شروع سالی خوب تبرکاً به آن دست مس کشند.

((خوش آن دمی که بهاران قرارمان باشد   ظهور مهدی فاطمه بهارمان باشد))


١١:٥٩ - 1395/01/04    /    شماره : ٧١٨٨١    /    تعداد نمایش : ٨٧٦


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج