| | |
قال الرسول(ص):مُداراةُ النّاسِ نِصْفُ الإیمانِ، وَ الرِّفقُ بِهِْم نِصْفُ العَیْشِ.؛ مدارا کردن با مردم نيمى از ایمان است و ملاطفت با آنان نيمى از زندگی.


  چاپ        ارسال به دوست

هردم از این باغ، بری می‌رسد


محمد جمعه زکی
فارغ التحصیل سطح 4 حوزه علمیه قم

افغانستان، سرزمین قله‌ها و دره‌ها است. شاید همین محیط طبیعی، بر ساختار اجتماعی این مردم هم بی‌تاثیر نبوده باشد. بارزترین نمودهای اجتماعی این فراز و فرود را در چهرة ناموران و نخبگان این مردم و توده‌های عمومی می‌توان مشاهده کرد. به رغم سطح سواد پایین مردم، در این سرزمین، بسیاری از بزرگانی زاده و پرورده شده که در تراز جهانی نیز نام‌های بزرگی به شمار می‌روند.
یکی از ساحات این ناهمترازی، ساحت معرفت‌های اصیل و بنیادین دینی است؛ در چند قرن اخیر بنا به دلایلی، بدنة جامعة افغانستان، دچار نوعی رکود و حتی تاریکی اسفباری بوده است. با این حال در همین دوره و از همین جامعه چهره‌هایی برخاسته اند که نام آنها در مراکز علوم دینی، شهرت و اعتبار خاصی داشته و آثار وزین آنان، متن‌های مهم و بعضاً جایگزین ناپذیر و منحصر به فرد شمرده شده و می‌شود.
کفایة مرحوم آخوند هروی خراسانی، مهم‌ترین و کامل‌ترین کتاب "سطوح عالی" علوم حوزوی در علم اصول فقه بوده و تمام "دروس خارج" علم اصول نیز، بر محور آن دور می‌زند. هم‌چنین تقریرات مرحوم سید سرور واعظ در مباحث الفاظ و "محاضرات" حضرت آیت الله العظمی فیاض (دام ظله) در مباحث اصول عملیه، پناهگاه مراجع بزرگ در درس‌های خارج علم اصول فقه می‌باشند.
در این اواخر، اثری از حضرت آیت الله العظمی محسنی (دام ظله) به نام "معجم الأحادیث المعتبرة"، از سوی حوزة علمیة قم به عنوان کتاب برگزیده انتخاب گردید. این اثر ارجمند در هشت (8) جلد، در سال 1392، منتشر گردیده بود. موضوع آن، همان‌گونه که از نام آن پیدا است، احادیث و روایاتی است که دارای سند معتبر می‌باشند.
شاید مهم‌ترین امتیاز این اثر ارزشمند، آن باشد که از سوی یک عالم خبره و مسلط بر منابع حدیثی/روایی و به خصوص صاحب‌نظر در علم رجال و سندشناسی، انتخاب و تدوین گردیده است.
اهتمام بیشتر عالمان گذشتة ما (شکرالله مساعیهم) آن بوده است که به قدر توان، دائرة المعارف‌ها و مجموعه‌هایی جامعی از احادیث و روایات را فراهم آورند و در اختیار نسل‌های پسین واگذارند تا میراث گران‌قدر و گنجینه‌ای که حامل حیات معنوی انسان‌ها است، از گزند زمان، حفظ گردد. انجام این رسالت عظیم، مستلزم عزم پولادین و تلاش‌های طاقت‌فرسا بوده است که آن بزرگان با امدادهای غیبی و توفیقات الهی، به شکل شایسته‌ای از عهده برآمده اند. با این حال شکی نیست که تمام آن‌چه به عنوان احادیث و روایات معصومان (ع) برای ما رسیده است، نمی‌تواند دارای اعتبار و قابل استناد باشد.1
کسانی که با منابع حدیثی و روایی هردو مذهب بزرگ اسلامی آشنا باشند، تردیدی نخواهند کرد که غث و سمین‌های فراوانی در این منابع وجود دارد و پالایش محققانة آنها، از ضروریات انکارناپذیر می‌نماید؛ زیرا اگر احادیث و روایات صحیح و معتبر به مثابة چراغ‌های هدایت، راهگشای زندگی است، احادیث جعلی و اسرائیلیات، مخرب بنیان زندگی معنوی و انسانی است. تأثیر اسرائیلیات را که (از سوی جاعلان، دساسان، وضاعان و مختلقان درباری و دانا و یا غالیان نادان، به نام سخنان پیشوایان دینی، در جامعة اسلامی ترویج و) عقل‌ها و احساسات مسلمانان با آنها اشباع شده، به وضوح در وضعیت امروزة امت اسلامی، قابل مشاهده است. بسیاری از اختلافات و حتی موج تکفیر درون امتی که امروزه در شماری از کشورهای اسلامی راه افتاده، بیشتر از همین آبشخورهای مسموم که در منابع طرفین (سنی و شیعی) وجود دارد، تغذیه کرده و می‌کند.
بر این اساس، بازخوانی محققانه و تفکیک صحیح از سقیم آن‌چه برای ما رسیده است، نه تنها یک ضرورت مبرم، بلکه یک ضرورت فوری نیز می‌باشد.
بحمدالله حوزه‌های علوم دینی ما که حامل سنت اجتهاد و پویایی دین است، همواره دو چشم انداز گذشته و آینده را مد نظر داشته و ضمن صیانت از اصالت و قداست متون حدیثی و روایی معتبر، زمینة تأثیرگذاری اسرائیلیات را بر فکر و فرهنگ اسلامی، تا حد امکان فروکاسته است.
شکی نیست که اثر محققانه و ارجمند "معجم الأحادیث المعتبره"، به زودی جایگاه محوری خویش را در تمام کتابخانه‌های معتبر، خواهد یافت؛ زیرا همان‌گونه که ذکر شد، این اثر از سوی مؤلفی به تشنگان معارف اصیل اسلامی عرضه شده که از دیرباز نام او با روشن‌بینی و دانش گسترده در علم رجال و سندشناسی احادیث و روایات، قرین بوده است.
انتخاب این کتاب از سوی عالمان برجستة حوزة علمیة قم، به عنوان اثر برگزیده، از یک سو نشانة آن است که بحمدالله در کشور ما، انقطاع و گسست علمی، پیش نیامده و هنوز فرهیختگانی هستند که با تلاش‌های درخور تحسین و شبانه‌روزیشان، چراغ دانش و بینش دینی را پرفروغ نگاه داشته اند؛ و از سوی دیگر نشانة قابل تأملی است از روشن‌اندیشی، تعادل، بالندگی و پیشتازی حوزة علمیة قم. در وضعیتی که متأسفانه، برخی از مراکز دینی/مذهبی مسلمانان، متهم به دامن‌زدن تفکر افراطی و ترویج خشونت می‌باشند، این افتخار حوزة علمیة قم است که به مثابة کانون تحقیق، معنویت و تعادل، از اثری با رویکرد واقع‌بینانه و تخصصی به متون دینی، تجلیل می‌کند. شکی نیست که این حوزة مقدس، نقطة عزیمت به سمت احیا و شکوفایی دوبارة تمدن اسلامی بوده و متکفل این رسالت بزرگ نیز هست.
جا دارد این اقدام ارزشمند را هم به این حوزة مقدس و مبارک و هم به محضر فقیه جلیل القدر حضرت آیت الله العظمی محسنی (دام ظله) تبریک و تهنیت عرض کنیم.

پاورقی
1- این مسأله بر منابع برادران اهل سنت و اهل تشیع به یکسان صادق است.


٠٩:١٣ - 1393/12/06    /    شماره : ٥٩٧٣٥    /    تعداد نمایش : ٥٢٤


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج