| | |
قال الصادق(ع):اکل الجزع و البکاء مکروه سوي الجزع و البکاء علي الحسين (عليه‌السلام)؛ هر گريه و زاري مکروه است، مگر گريه و زاري براي حسين (عليه‌السلام).


  چاپ        ارسال به دوست

پنجمین همایش علمای مذاهب اسلامی

(همگرایی مذاهب اسلامی و رسالت علما در امنیت و صلح)
همایش با اجرا و گردانندگی حجت الاسلام محمد سالم حسنی و با قرائت قرآن کریم توسط قاری بین‏ المللی، جناب استاد عبدالشکور فلاح افتتاح شد. در این همایش تعدادی از صاحب نظران وعلمای مذاهب به ایراد سخن پرداختند.
حجةالاسلام و المسلمین حاج آقای بسطامی رئیس نمایندگی المصطفی در افغانستان، اولین سخنران همایش بود. وی با قرآئت آیه «وجعلناکم امتا وسطا» و با اشاره به روایاتی در نکوهش افراط‏ و تفریط در دین، هدف از برگزاری همایش علمای مذاهب اسلامی را، همگرایی و همدلی عالمان دینی در افغانستان اعلام داشت و از آنان خواست، مراقب احساسات مردم باشند و نگذارند دیگران از احساسات آنها سوء استفاده کنند. وی افزود: «امت وسط» بودن به این است که راه میانه را بروند و از غلو و تندرویی در دین، بپرهیزند. آقای بسطامی در بخش دیگر از سخنان خود، با اشاره به عملکرد مغرضانه‌ی برخی از نویسندگان با استناد به اخبار مجعول و ناسازگار با روح اسلام، در صدد بر آشفتن اذهان عمومی و تحریک احساسات عده‏ای بر علیه مذاهب دیگر هستند و دیگران را تکفیر می‏کنند، یاد آور شد که علما باید روحیه پژوهشگری داشته باشند و بر عملکرد حکومت و جریانها، از منظر دینی نظارت نمایند و نگذارند مغرضان در درون جامعه اسلامی رخنه کنند و با نام‏ها و عناوین مغرضانه، وحدت و همدلی اجتماعی را برهم بزنند. آقای بسطامی در بخش دیگراز بیانات خود اظهار داشت که در افغانستان همگرایی بر قرار است و این از ویژگی مردم این سرزمین محسوب می‏شود و می‏‏بینیم که عالمان شیعه و سنی عملا در برابر افراط‏گرایی و تروریسم ایستاده و ما همینک در همین همایش چند عالم برجسته را داریم که هدف حمله‌ی تروریست‏ها قرار گرفته و هم اکنون اثر زخم و جراحت تروریسم را بر بدن خود دارند. (اشاره به آقایان: مولوی حسام، حجةالاسام شیخ موسی رضایی و فکوری بهشتی)
آقای بسطامی در آخرین قسمت از سخنان خود گفت: از افتخارات جامعةالمصطفی است که در حدود دو دهه در زمینه آموزش و تربیت طلاب و دانش پژوه، در سطح شصت کشور جهان فعالیت داشته اما با این حال، تا کنون حتی یک فارغ التحصیل پیدا نمی‏توانید که دارای فکر غیرتقریبی و یا ضد تقریبی باشد.
مولوی عبدالقادر ابراهیمی معاون شورای اخوت اسلامی به عنوان دومین سخنران همایش، به ایراد سخن پرداخت. وی ضمن اشاره به وجود جریان‏های افراطی در روزگار ما و این که افراط‏گرایی در تاریخ صدمات زیادی بر پیکر اسلام و جامعه مسلمین وارد ساخته است، گفت: اسلام نه تنها با افراط‏گرایی میانه ای ندارد؛ بلکه همواره با آن مبارزه کرده است. وی تأکید کرد که علما باید در قبال این پدیده موقف و موضع روشن بگیرند. ابراهیمی با ابراز خوشبینی، اظهار داشت که خوشبختانه در کشور ما فرهنگ همگرایی و همدیگر پذیری همواره حاکم بوده و این خصیصه می‏تواند ملت ما را از افتادن در دام افراط‏گرایی نجات بخشد. آقای ابراهیمی همچنین گفت در کشور ما، علما و ملت حتی نسبت به حکومت، از شعور سیاسی بالا برخوردار هستند و در راستای سیاست اهداف شورای اخوت اسلامی تلاش می‏‏کنند و در برابر افراط‏گرایی و گروه‏های تکفیری، مقاومت می کنند. آقای ابراهیمی در بخش دیگر از سخنان خود گفت: دشمن گروهک‏های تکفیری را به وجود آورده و آن‏ها از این کار چندین هدف دارند؛ یکی از آن اهداف، به چالش کشیدن نیروهای امنیتی کشور است؛ ایجاد نفاق قومی و مذهبی یکی دیگر از آن اهداف است. وی افزود: افراط‏گرایان هرچند توانسته نیروهای امنیتی کشور را به چالش بکشند؛ اما علی رغم دسایس و توطئه‏ها‏‏ی گوناگون در قسمت تفرقه قومی و مذهبی به اهداف شوم خود نرسیده‌اند و این نشان‌دهنده نقش علما و بیداری آنان و محکم بودن دیوار اخوت این مردم است. آقای ابراهیمی در بخش پایانی سخنانش افزود: در جهان اسلام پنج مذهب داریم؛ حق در چوکات همین پنج مذهب جاری است؛ اما گروه‏ها‏‏ی که از این مذاهب خارجند ، یا به افراط دست می‏‏زنند و یا به تفریط؛ در حال که ائمه مذاهب راه میانه رفته و هرکدام از آنها برای ما الگو هستند؛ وی با نقل این حدیث که «فاذا ظهر البدع فللعالم ان یظهر علمه و الا فعلیه لعنت الله»؛ به سخنان خود پایان داد.
دکتر عباس بصیر رئیس دفتر حزب وحدت اسلامی و مشاور ارشد رییس جمهور، به عنوان سومین سخنران همایش، سخنرانی کرد. وی ضمن تشکر از جامعة المصطفی که بانی چنین همایش شده است گفت: افغانستان در شرایطی به سر می‏‏برد که تلاش‏های ملی و بین المللی را ایجاب می‏کند. وی گفت: در افغانستان به صلح نیاز داریم؛ اما به صلح پایدار، و صلح پایدار به زمینه سازی فرهنگی و فکری و پرورش‌دادن ارزشهای دینی نیازمند است تا افراطیت راه رخنه نداشته باشند؛ وی افزود: یکی از جلوه‏ها‏‏ی تند افراطی در جهان اسلام از ناحیه خموش بودن ارزش‏های دینی و مذهبی است اما در افغانستان نسبت به خیلی از کشورهای دیگر جهان اسلام، وضعیت بهتر برقرار است. آقای بصیر گفت جریان‏های افراطیت از بیرون مرزها وارد می‏‏شود و سعی بر نفوذ کردن در درون گروه‏ها‏‏ی اجتماعی را دارند؛ اگر در این باره تدابیری جدی نسنجیم آینده تاریک و پرخطر پیش رو خواهیم داشت. بر این اساس در کنار کار در پروسه صلح باید توسط علمای کشور از شیعه و اهل‏سنت، کار فکری و فرهنگی نیز صورت گیرد. یکی از این کارهای فرهنگی که می‏‏تواند زمینه‌ساز صلح باشد، برگزاری اینگونه همایشها است. آقای بصیر در بخش دیگر از سخنان خود به وجود مبانی مشترک همگرایی در میان مذاهب اسلامی اشاره کرد و گفت واژه «امت» با صفت «وسط» که در قرآن آمده یکی از مبانی همگرایی است؛ این واژه‌ی مرکب، لقب همه جامعه اسلامی قرار داده شده است و در این آموزه، دو خصوصیت نهفته است؛ یکی هویت جمعی به لحاظ صفت قرار گرفتن «امتاً وسطاً» برای همه آحاد از جامعه اسلامی و دیگری هویت فردی و شخصی از آن حیث که هر فرد با فرد دیگر و هرگروه با گروه دیگر از جهاتی فردی و صنفی متفاوت هستند واین تفاوت به خصوصیت امت واحده بودن آنها آسیب نمی‏‏رساند.
سومین سخنران همایش، آقای مولوی عبدالباقی بود. آقای عبدالباقی با نقل حدیثی، وظیفه علما را در رساندن دین به طور صحیح به مردم، توصیف نمود و گفت باید علما به کسانی که دست به افراط و تفریط می‏‏زنند، اجازه فعالیت ندهند. وی در ادامه سخنانش علما را به عالمان آگاه و عالمان ناآگاه تقسیم کرد و گفت عالمان آگاه در خدمت مردم و دین هستند و عالمان ناآگاه در خدمت سلطان جور و افراط‏گرایی قرار دارند. آقای عبدالباقی در بخش دیگر از سخنانش گفت تحقق مفاد آیه شریفه «ان هذه امتکم امه واحده و انا ربکم فاعبدون»، یک واجب شرعی است. وی افزود: این آیه با اختلاف و تفاوتهای صنفی و فردی مانند اختلافات فقهی و کلامی منافات ندارد. آقای عبدالباقی تأکید کرد که شیعه و سنی مانند دو بال است؛ پرواز امت بدون دو بال؛ یعنی با یک بال، شدنی نیست. آقای عبدالباقی در آخرین جملات سخنان خود، به ظرفیت‏های عظیم جهان اسلام اشاره کرد و افزود دشمن کوشش می‏‏کند که جلو جمع شدن این ظرفیت‏ها و به فعلیت رسیدن این توانایی‏ها‏‏ را بگیرد. آقای عبدالباقی ضمن اشاره به وجود گروه‏ها‏‏ی افراطی که باید به دنبال دشمن در بیرون از جهان اسلام بگردند متأسفانه جهت خود را به داخل جهان اسلام تغییر داده‏اند، دنبال دشمن در داخل جهان اسلام می‏‏گردند و این بیشک توطئه دشمنان اسلام است اینجا است که وظیفه علمای اسلام سنگین می‏شود آنها باید مردم را از این توطئه دشمنان اسلام آگاه سازند و نگذارند بین اقوام و مذاهب اسلامی، وحدت کلمه مسلمانان آسیب ببیند. یکی از رخنه‏گاه‌های این توطئه، وجود حکومت‏های ضعیف است؛ علما باید شیوه حکومت‏داری قوی و خوب را به حکام گوشزد نمایند تا مدافع و حامی شوکت و عظمت امت واحده باشد.
حجةالاسلام و المسلمین سید حسین عالمی وزیر مهاجرین و عودت‌کنندگان یکی دیگر از سخنرانان بود. آقای عالمی ضمن تشکر از برگزاری همایش و ضمن یادآوری از فجایع تروریستی در کشور و همچنین ضمن یادآوری از نسل کشی فجیعانه مسلمانان به دست بوداییان در میانمار، گفت: باید به مقتضای آیه شریفه «واعتصموا بحبل الله جمیعا ....» عملا در مسیر وحدت حرکت کنیم. علما باید وظیفه خود را درک کنند متحد شوند تا بتوانند پاره‏ها‏‏ی امت را به به سوی درست رهنمون کنند. آقای عالمی تأکید کرد که باید از خود شروع کنیم بدون این کار؛ وحدت امت، میسر نمی‏‏شود. آقای عالمی در قسمتی از سخنانش از همدردی و همدلی علمای اهل سنت با شیعیان کشور در ارتباط به حوادث تروریستی اخیر در میرزاولنگ هرات و کابل، تشکر و قدردانی کرد.
مولوی احسان الله صدیقی رییس شورای اخوت ولایت بغلان، یکی دیگر از سخنرانان بود.
آقای صدیقی مفید و مختصر به بیان دو نکته پرداخت: در نکته اول به نقش علما در امنیت پرداخت و گفت این کار به حکومت مربوط می‏‏شود و از علما کاری ساخته نیست چون خود علما در این کشور امنیت ندارند؛ تنها پس از مرگ است که از علما یاد، تجلیل و تکریم می‏‏شود؛ همین! بر این اساس، صلح که برقرار نمی‏‏شود به خاطر این است که صلح به امنیت و وجود حکومت مقتدر نیاز دارد. نکته دوم این که چرا مسلمانان دچار اختلاف هستند؟ پاسخ این است که آنان امان نامه‏ها‏‏ی خود را از یهود دریافت می‏کنند! وی برای توضیح این نکته، با بیان تمثیلی از مولوی، به سخنانش پایان داد.
آخرین سخنران همایش، رئیس حوزه‏ی علمیه قم عضو شورای انقلاب فرهنگی و رئیس جامعةالمصطفی العالمیه حضرت آیت الله اعرافی بود. وی ضمن تشکر و قدر دانی از برگزاری همایش و حضور علما و رسانه‏ها‏‏ی صوتی و تصویری پوشش دهنده همایش، فرمود که این همایش خیلی فراتر از افغانستان است زیرا افغانستان علی‌رغم تکثر مذهبی، پرچمدار وحدت و همگرایی اسلامی برای دیگر کشورهای مسلمان است؛ افغانستان علی‌رغم مشکلاتی که دارد وحدت و همگرایی و همدلی خود را حفظ کرده است. آیت الله اعرافی اظهار داشت: من این پیام را از این همایش اعلام می‏‏دارم که مذاهب و اقوام دیگر در نقاط دیگر جهان اسلام از این همایش الهام بگیرند؛ این است که می‏گویم پیام این همایش فراتر از افغانستان است. افغانستان الگوی ممتاز برای همگرایی اسلامی است. جهان اسلام به شدت به این گونه پیوست‏های درونی میان امت نیاز دارد این همایش مصداق آیه شریفه وَ يَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ... ﴿بقره/27﴾ است فرمان قرآن در همه نقاط جهان اسلام این است که
« أَن يُوصَلَ » را محقق سازیم همان امری را محقق سازیم که دشمنان این امت آن را نمی‏‏خواهند! آیت الله اعرافی در بخش دیگر از سخنان‏شان افزود: ما باید در صدد آن باشیم که همه سرمایه‏ها‏‏ی اسلام و مسلمانان را جمع کنیم و برای عزت اسلام و مسلمین به کارگیریم. وی اظهار داشت که بنده خوشحالم که در افغانستان علما برای وحدت کلمه این‌گونه با سوز و گداز سخن می‏‏گویند و اما باید بدانیم که دست‏های توطئه در میان مسلمانان وجود داشته و دارد. آیت الله اعرافی اظهار داشت که این همایش در صدد معالجه دردهای کهنه و نو است؛ علمای اسلامی و روشنفکران دینی می‏‏توانند از این عقبه عبور کنند؛ این پیام همین همایش است.
آیت الله اعرافی در قسمت دیگر از سخنان خود اظهار داشت که مسایل بنیادی همگرایی در عالم اسلام دچار گسست‏هایی شده است که بیش از ده نوع است؛ گسست نسلی، نژادی، قومی، مرزی، و... یکی از گسست‏ها‏‏، گسست دینی و مذهبی است ... این گسست، امت مسلمان را از درون دچار مشکل کرده است؛ بنابراین در این زمینه در دو محور باید کارکنیم:
محور نخست این‏که نمی‏‏توانیم از همگرایی سخن بگوییم مگر این که در زمینه‏ها‏‏ی معرفتی یعنی در حوزه‏ها‏‏ی معرفتی فلسفی، اخلاقی، فقهی و کلامی کارکنیم تا از این منظر بتوانیم راه به تقریب بگشاییم؛ زیرا ما فقه بنیادی تقریبی نداریم، کلام تقریبی نداریم. باید مبانی حقوقی و اخلاقی را تحلیل کنیم باید بنگریم که تقریب، چه مبانی فقهی، کلامی و اخلاقی دارد. در فلسفه دین بحث پلورالیسم مطرح است؛ پلورالیسم حقانیت در صدد به رسمیت شناختن تکثر در حقانیت است؛ اما این نظریه را قبول نداریم زیرا از لحاظ فلسفی اشکال دارد چون معنی این نظریه این می‏‏شود که یا همه مذاهب حق است یا همه بر باطل است و این هردو غلط است. ما در بحث پلورالیسم به تکثرگرایی در تعدد حوزه مناسبات و تعاملات فردی و اجتماعی مذاهب اسلامی معتقدیم. درفقه و ابواب جدید جای خالی زیاد داریم که بحث نشده است؛ یکی از این ابواب، باب روابط اجتماعی است دراین زمینه ده‏ها اصل فقهی داریم که به روابط اجتماعی مربوط می‏‏شود که در هیچ مورد آن، مسأله مذهب دخالت ندارد؛ زیرا در روابط اجتماعی تنها دین داشتن مطرح است نه مذهب داشتن. وقتی این اصول در روابط اجتماعی را جمع آوری و استنتاج کنیم نشان می‏‏دهد که یک امت قوی و دارای ظرفیت‏های متعدد هستیم!
محور دیگر این که ما در موضوع تقریب چگونه همکاری کنیم؟ در این زمینه لازم است به نکاتی توجه کنیم؛ یکی از نکات این است که باید نظامات آموزشی دانشگاهی و وحدت بخش مانند نظام آموزشی جامعة المصطفی داشته باشیم؛ جامعة المصطفی نهاد آموزشی است که بیش از ده هزار نفر از مذاهب مختلف در آن درس می‏‏خوانند از الازهر شریف دعوت می‏‏کنیم که به این شیوه بپیوندد، ما در کابل در گرگان و در دیگر کشورهای اسلامی دانشجویان و طلابی داریم که در یک نظام آموزشی فرامذهبی درس می‏‏خوانند. نکته دیگر این که باید رویکرد خود به اجتهاد را تقویت کنیم؛ آگاهی درست و تحصیل درست سیاسی و اجتماعی از جریانات سیاسی جهان و سمت و سوی آنها داشته باشیم. نکته مهم دیگر نفی تحمیل مذهبی و احترام نهادن به مقدسات مذاهب دیگر است؛ تأکید بر مشترکات اخلاقی فقهی و کلامی و اعتقادی از امور مهم دیگر است که باید سر لوحه کار ما قرار داشته باشد. رفتن به سمت فتاوا، علم اقتصاد و رقابتهای مثبت فرهنگی در جهان اسلام، امر مهم دیگر است و البته این به معنی دشمنی نیست دشمنان ما از همین خالی گاه‌ها سوء استفاده می‏‏کنند؛ اما ما باید متوجه این خطر باشیم.
گفتنی است که در پایان همایش از آقایان مولوی حسام رئیس شورای اخوت و حجةالاسلام شیخ موسی رضایی رئیس دانشگاه خواجه عبدالله انصاری و رئیس شورای علمای هرات و همچنین از جناب وکیل فکوری بهشتی نماینده مجلس؛ سه تن عالمانی که در حملات تروریستی اخیر در کابل و هرات به وسیله تروریست‏های موسوم به داعش زخمی شده بودند، توسط برگزارکنندگان همایش مورد دلجویی قرارگرفتند و به دست حضرت آیت الله اعرافی و دیگر بزرگان همایش، به آنان هدایایی نیز تقدیم گردید.
مرکز پژوهشی و معاونت پژوهش نمایندگی المصطفی در افغانستان
گزارش از: محمدعلی رحیمی


١٥:١٠ - 1396/06/15    /    شماره : ٨٨٤٥١    /    تعداد نمایش : ١٢٦


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج